Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies. Wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Zapoznaj się z polityką prywatności.

"De architectura libri decem" Witruwiusza

"De architectura libri decem" Witruwiusza

Postprzez Joanna Kulas » Śr lis 26, 2008 6:33 pm

Władysław Tatarkiewicz (Historia estetyki [stąd:] Estetyka nowożytna, Wrocław 1967, Ossolineum, s. 53-54) podkreślił rolę spuścizny Witruwiusza dla rozwoju renesansowej estetyki. Obok pism Cycerona, odnaleziony w 1414 roku w bibliotece Monte Cassino korpus tekstów starożytnego teoretyka sztuki i architektury stanowił główne źródło odniesienia dla rodzącego się w XIV i XV wieku humanizmu. X Ksiąg o architekturze wydano drukiem w 1485 roku, w przekładzie Cesariona - w 1521, a Daniele Barbaro - 1556. W 1542 roku w Rzymie założona zostaje Academia Vitruviana, której Sansovino musiał niedługo później przedstawić do zaopiniowania projekt biblioteki weneckiej.
O popularności wzorów Witruwiusza świadczyć może to, że Peruzzi wedle jego obliczeń planował katedrę w Sienie. Wielbicielami byli także: Brunelleschi, Alberti, Bramante, Serlio, Palladio, Vignola. W traktacie De re aedificatoria Alberti opierał się na zasadach Witruwiusza.

Tatarkiewicz streścił w 10 punktach poglądy Witruwiusza:
\"1. Piękno (venustas) jest w architekturze równie istotne jak użyteczność.
2. Piękne jest to, co zgodne z rozumem, ale także co cieszy wzrok, species, aspectus rzeczy.
3. Piekno polega na zgodności części: głównym terminem przekazywanym nam przez Witruwiusza była symmetria, ale także consensus membrorum, convenientia, compositio, proportio, jak również i modus w znaczeniu miary.
4. Piękno jest zrealizowane w naturze, która też jest niezastąpionym wzorem dla sztuki.
5. W szczególności wzorem takim jest ciało człowieka: w architekturze \"symmetria i dobre proporcje powinny być ściśle oparte na proporcjach ciała dobrze zbudowanego człowieka\".
6. Są różne stopnie piękna aż po piękno wyszukane, czyli \"elegancję\".
7. Są różne odmiany piękna: styl dorycki jest męski, joński - kobiecy, koryncki - dziewczęcy.
8. W pięknie jest czynnik społeczny, mianowicie stosowność dzieła, jego odpowiedniość do potrzeb i przyzwyczajeń ludzi. Obok piękna formalnego jest też funkcjonalne - obok symmetrii - decor.
9. O pięknie stanowi również czynnik psychologiczny: nie tylko obiektywna symmetria, ale taki układ części, który w widzu budzi subiektywnie przyjemne wrażenie: Witruwiusz nazywał go \"eurytmią\". W imię eurytmii pozwalał, a nawet zalecał poprawki w obiektywnie doskonałych proporcjach: poprawki te nazywał temperaturae.
10. Estetyka Witruwiusza była modelowana na architekturze, jednakże wysuwała paralele z innymi sztukami, w szczególności z muzyką, i mutatis mutandis mogła mieć zastosowanie jako ogólna teoria sztuki i estetyka.\"

Lorenzo Ghiberti w I commentarii napisał:
1. \"Quando le membra fassono proporzionali alla quantita della larghezza e della faccia, sara la forma bella, avvenga che i membri per se non sieno belli. Ma la proporzionalita solamente fa pulchritudine.\"

[tłum. za:]W. Tatarkiewicz, Historia estetyki, dz. cyt., s. 73.
1. \"Jeśli człony ciała będą proporcjonalne do szerokości twarzy, to kształt ich będzie piękny, nawet jeśliby same człony nie były piękne. Bo jedynie proporcjonalność stanowi o pięknie.\"


Dzieło Witruwiusza De architectura libri decem w przekładzie Daniele Barbaro dostępna online: http://archimedes.mpiwg-berlin.mpg.de/c ... 14_la_1567
Joanna Kulas
Użytkownik
 
Posty: 21
Dołączył(a): Wt paź 21, 2008 6:48 pm

Powrót do KLASYCYZM JAKO IDEAŁ ESTETYCZNY I DOKTRYNA RETORYCZNO-LITERACKA

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość

Polityka prywatności
cron